20 augustus 2008
4
Tot en met de derde generatie
De invloed die het levensverhaal van mijn grootvader op mij heeft
Een week na de bevalling begon ik te lijden aan ernstige slapeloosheidverschijnselen en leefde voortdurend in angst en verwarring. Aanvankelijk dacht men aan zoiets als een postnatale depressie, maar er kwam geen verbetering in de situatie. Na vier maanden kwakkelen ben ik via mijn huisarts naar het maatschappelijk werk en daar ben ik gaan praten over vroeger, over mijn jeugd en de relatie die ik had met mijn ouders. Dit praten deed ik ook heel veel met mijn man, die toen thuis was zonder werk.
Door het voortdurend terugkeren naar het verleden om te kunnen zien hoe mijn leven er tot dan toe had uitgezien, met welke problemen ik steeds te kampen had gehad, raakte ik lichamelijk en geestelijk volkomen uitgeput. Ik kon niet meer alleen naar buiten, durfde niet alleen in huis te zijn, voelde voortdurend dat ik niet lang meer te leven zou hebben, en was bang dat ik mijzelf iets zou aandoen. Onder invloed van pillen heb ik een week geslapen. Daarna ben ik opgestaan, en om dan te proberen weer terug te komen in het dagelijks leven is een lange en zware weg. Ik kwam bij de RIAGG terecht en daarna heb ik ongeveer een jaar in een praatgroep gezeten van KOMBI.
Ik heb het informatieboekje van de Stichting Werkgroep Herkenning gelezen en ben tot de conclusie gekomen dat naast de titel: ‘Kind van foute ouders’ ook zou kunnen staan: ‘Kleinkind van foute grootouders’. Zo zijn een groot aantal punten genoemd in het hoofdstuk ‘Hoe uiten de problemen zich nu?’ van toepassing op mijn situatie.
Drie jaar is het contact verbroken geweest met mijn ouders. Mijn problematiek was zo verstrengeld met de problematiek van mijn ouders, dat ik afstand nodig had om te kunnen zien wie mijn ouders waren en zijn, en waar ikzelf stond en sta. Nu praat ik weer met hen, maar het is voor mijn ouders erg moeilijk te begrijpen dat de problematiek van de oorlogsjaren ongewild ook mijn problematiek is geworden. Mede daarom ben ik zeer geïnteresseerd in de naoorlogse problematiek, waarbij er sprake is geweest van een ‘foute’ grootouder. Mensen die hierop zouden willen reageren, heel graag.
4 reacties
De 'goed-foute' oom
Alhoewel ik als naoorlogs kind - geboren in 1957- niet bekend ben met een kennis of familielid met een NS(B)-achtergrond, en m'n ouders en grootouders 'loyaal' zijn gebleven tijdens de oorlog, herken ik de onverwacht opdoemende innerlijke strijd die u beschreven hebt. Min of meer toevallig las ik een jaar of vijf geleden eens in een brochure kenmerken van de gezinssituatie en de opvoeding van kinderen van oorlogs- en geweldsgetroffenen en besloot toen dat ik m'n psychiatrische diagnose - zoals die enkele maanden eerder was vastgesteld na 25 jaar recidiverende periodes van diepe verwardheid - als een moment van ommekeer moest proberen te zien & ervaren. Eind jaren vijftig zette ik als kind - wanneer we bij onze grootouders op bezoek mochten komen - m'n vroege voetstapjes in de kamer van de jongere broer van m'n vader, een niet uit de oorlog teruggekeerde student die de loyaliteitsverklaring niet getekend had, derhalve had moeten onderduiken, en zo tijdens de oorlog vanzelf in het verzet terecht was gekomen. Ik had de naam gekregen van die oom en ik kreeg gaandeweg m'n jeugd ook al zijn persoonlijke eigendommen. M'n vragen over de oom en zijn oorlog werden nooit naar waarheid beantwoord. Pas na het overlijden van m'n ouders -10 en 5 jaar geleden- trof ik zijn brieven en agenda uit de oorlog(1943) aan en zo kwam ik pas vorig jaar aan de weet -gelezen in een naslagwerk over het Nederlands verzet tijdens de oorlog- dat m'n oom zich had aangesloten bij de verzetgroep die zich had willen inzetten om een compromis-vrede met de Duitse autoriteiten in Nederland te helpen doen slagen indien de 'omwenteling' van de samenzwerende officieren in Duitsland (in 1944)had plaatsgevonden. Dit onaannemelijke verhaal is voor mij des te geloofwaardiger omdat het in de lijn ligt van mijn familietraditie: zowel m'n vader als ook m'n groot- en overgrootvader zijn beroepsofficier in het Nederlands leger geweest. Helaas stond dit haaks op de geallieerde strategie waar ' Nederland in Londen' voor bevrijding van ons land en voor de overwinning op Duitsland van afhankelijk waren. Alhoewel ik meen te hebben begrepen dat koningin Wilhelmina géén absoluut voorstander is geweest van die strategie. De consequentie samenwerking met de geallieerden en de Amerikaanse 'Strategic Service' betekende dat men moest kiezen voor een compromisloze 'onvoorwaardelijke overgave' van Duitsland. Deze Strategic Service of 'OSS' - later de 'CIA' genoemd- beschikte tijdens de oorlog over een onafhankelijk opererende 'morale operations'- afdeling . In een op internet geplaatst document van de OSS - in 2004 vrijgegeven- las ik hierover : "During peacetime there is ample reason for differences of opinion upon the philosophical question as to whether the end justifies the means. Under normal conditions those engaged in morale operations would question the religious or ethical propriety of committing acts which in themselves are considered unmoral merely because they serve what is considered a useful or desirable end. In a war, however, which threatens the very existence of our way of life,- our civilisation- , our religious, ethical educational and other institutions, the end becomes all important...."
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog...
...is mijn grootmoeder naar Duitsland gevlucht, omdat ze dacht dat Duitsland aan de winnende hand was (of juist vanwege de angst voor het omgekeerde en de gevolgen voor haar in Nederland) en ze het daar beter zouden krijgen. Mijn vader, toendertijd rond de tien jaar, nam ze mee op sleeptouw en het enige wat hij daar ooit over kwijt wilde was dat ze op hun treinreis door Noord-Duitsland daar niet bepaald gastvrij werden bejegend. Teleurgesteld in alles denk ik dat ze daarom weer terug naar Nederland zijn gegaan. Vaag heb ik ooit eens van hem opgevangen dat ze lid waren geworden van de NSB omdat ze "weinig tot niets te vreten hadden", waarmee hij denk ik wilde benadrukken dat het geen politieke keuze was. Terug in Nederland moest mijn vader nog vele jaren daarna lijden vanwege het gedrag van mijn oma. Zo werd 'ie, zo vertelde hij een keer, toen hij als kind meeliep in de optocht ter gelegenheid van koninginnedag, door de meester va nzijn school, en publique, uit de rijen gehaald. Hem werd toegebeten dat "daar geen plaats was voor verraders zoals hij." Mijn vader is overleden inmiddels, en hij was een gesloten boek, en de diepere herinneringen en gevoelens heeft hij vermoed ik nooit aan me verteld. Ik weet dat het verhaal bij mijn moeder ook moeilijk ligt, maar toch zou ik graag van haar toch nog willen weten hoe de vork nu ongeveer in de steel heeft gezeten. Maar mijn angst om oude wonden open te rijten, heeft me daarvan tot nu toe steeds weerhouden.
bedankt voor je verhaal joke
hallo joke, ook ik ben van de derde generatie en in mijn verhaal kun je lezen hoe het het verleden ook mijn leven heeft beinvloed; mijn ouders wilden ons kinderen niet met de nare dingen uit de oorlog confronteren, maar 1 jaar geleden liep ik vast op mijn werk en zat thuis met een flinke burn-out en ontzettend veel angst, en zwart gat; ik heb gelukkig ook veel hulp gehad in de vorm van gespreksgroep bij KOmbi en therapie op de Lievegoed Klinike in bilthoven; het schrijven van mijn verhaal op deze side was voor mij ook heel genezend; dat het echt is en ik me niet meer laat afschepen met: je bent een gevoelig "Kruid- jeroermeniet"
Elisabeth therese rita
Foute grootouders
Ik ben zelf kleinkind van 'foute' grootouders. Wat mij erg geholpen heeft om na de dood van mijn moeder naar Justitie te trekken om het dossier van mijn opa en oma, en ooms en tantes in te zien. Van degene die leefde vroeg en kreeg ik toestemming.
.
Ik ben jarenlang boos geweest op de Nederlandsche staat op wat zij kinderen van foute ouders heeft aangedaan. (zie mijn verhaal elders op deze site) Mijn moeder heb ik nooit iets kwalijk genomen. Ik vond het wel moeilijk dat elk probleem dat ik had in het niet viel bij de problemen die ze zelf ondervonden had. Dat heeft er voor gezorgd dat ik erg de neiging heb om problemen die ik ondervind in mijn leven te bagetaliseren.